Á þessari síðu má fræðast um hugmyndafræði lausagönguhesthúsa með sjálfvirku fóðurkerfi. Mikil þróun og rannsóknarvinna hefur verið varðandi þessa gerð hesthúsa erlendis síðustu ár og ánægan og eftirspurnin mikil á meðal hestaeigenda. Leiðandi fyrirtæki í hönnun og framleiðslu búnaðar í slíka aðstöðu er HIT Active Stable í Þýskalandi en það byggir þróunina á rannsóknum nokkurra dýralækna um hvernig best er að haga hesthúsaðstæður fyrir reiðhesta í þjálfun.

Áður en erlend hönnun er innleidd á Íslandi er þó nauðsynlegt að skoða hvernig búnaðurinn virkar við það síbreytilega og erfiða veðurfar sem hér ríkir. Fyrsta skrefið var tekið sl. vetur þegar  sjálfvirkir skammtarar fyrir hey voru settir upp að Ölvisholti í Flóahreppi. Hrossin lærðu mjög fljótt á kerfið og á hvaða tíma skammtararnir opnuðu fyrir gjöf, en gefið var sex sinnum á sólarhring. Á öðrum tímum fóru hrossin út í hólfið sem þau höfðu aðgang að.

Nú er komið að næsta skrefi; „að taka hrossin á hús“ og fara að þjálfa þau. Verið er að klára vinnu við að útbúa aðstöðu fyrir hrossin heim við hús þar sem þau eiga að hafa frjálsan aðgang að opnu hesthúsi. Mikilvægt er að slíkt hús hafi þurrt og mjúkt undirlag og tvær útgönguleiðir. Rannsóknir erlendis sýna að dagleg hreyfing hrossa í frjálsu umhverfi er 5-16 km. Þá hefur komið í ljós að hross sem koma úr reið verður ekki meint af kulda svo fremi sem hjartsláttur er kominn í hvíldartíðni. Þó er mikilvægt að þeir hafi valkvæðan aðgang að góðu skýli eða húsi og að þeir hafa möguleika á að komast fljótlega í fóður. Tekið skal fram að nýbyggingar fyrir þessi opnu hesthús eru ekki eins dýrar og hefðbundin hesthús og eins eru ótal möguleikar á að breyta og nota eldri byggingar.

Verið er að undirbúa verkefni til að fylgjast nákvæmlega með þessum hrossum á komandi vetri. Umsjónarmenn eru Petra Mazetti, tamningamaður og Grétar Hrafn Harðarson, dýralæknir. Meginmarkmið verkefnisins er að meta velferð hrossa og fýsileika frjálsrar vistar við íslenskar aðstæður. Það verður gert m.a með því að 1) skrá atferli hrossa við opnun sjálfvirkrar hópfóðrunar, 2) mæla þær vegalengdir sem hrossin hreyfa sig daglega, 3) meta þrif hrossa með holdstigun og brjóstmálsmælingu, 4) taka blóðsýni eftir staðlaða áreynslu úr hestum í frjálsri vist samanborið við hesta í hefðbundnum húsum og 5) vigta heybagga og greina þurrefni til að meta fóðurnotkun hrossa í frjálsri vist.